Boekrecensies (18)

 

Karen Armstrong: In naam van God; religie en geweld
Amsterdam, De Bezige Bij, 2015, 640 pag. (waarvan 116 pag. noten en literatuur)
Recensie door Teun van Aken

Wereldgodsdienstexpert Karen Armstrong (71) analyseert in haar nieuwste boek de relatie tussen religie en geweld. Het werd een lange reis van ruwweg 6000 v.Chr. tot vandaag waarin met name de drie abrahamistische, te weten de christelijke, de islamitische en de joodse, religies de revue passeren. Ze corrigeert met haar boek het beeld dat religies verantwoordelijk zijn voor oorlog en geweld. Een bevlogen geschreven boek.

Een van de eerste verrassende conclusies, althans voor mij, was dat oorlogen pas begonnen toen de beschaving ontstond. Anders gezegd: toen de agrarische beschaving die van de nomadische ging overnemen. Herders en jagers werden landbouwers. Iedereen kent wel het verhaal van Kaïn en Abel uit de Bijbel. Het gebed van Kaïn, de landbouwer, werd om onopgehelderde redenen door God niet verhoord en dat van Abel, de herder wel. En Kaïn ontstak in woede en sloeg zijn broeder dood. Jahweh, de God van de joden en christenen, als de onverzoenlijke vijand van de agrarische samenleving? Oorlogen en allerlei gevechten en stammentwisten gingen altijd over het vergaren van rijkdom door die te roven. Georganiseerde diefstal met veel geweld en wreedheid. De Bijbel en de Koran staan er vol van.

Zo staan in vele religies, ook die in India en China, de oproep tot vrede en barmhartigheid in de geschriften in schril contrast met de meedogenloosheid en de wreedheid van de praktijk. Slechts een klein deel van de fundamentalisten, aldus Armstrong, begaat terreurdaden. Verreweg de meesten willen gewoon vroom leven in een wereld die steeds vijandiger staat tegenover het geloof van de ander na elke nieuwe aanslag. Alsof dat een daad is, begaan door gelovigen.

De kruistochten van de elfde eeuw passeren de revue. Het ging om het verdrijven van de ongelovigen uit Jeruzalem. Dat ging met veel moord en doodslag gepaard. De jihad van vandaag de dag gaat ook om het verdrijven van ongelovigen, nu uit de Levant, zeg maar uit Israël, Jordanië, Libanon, Syrië en Irak. Pas toen het westen, met name Amerika, steeds meer macht kregen in de Arabische regio, ontstond de oproep van Bin Laden voor een wereldwijde jihad, met Amerika als belangrijkste vijand.

Niet religie is de drijvende kracht, maar nationalisme en economische belangen, net als in de elfde eeuw. Onder het mom van religie. Vergelijk dit met de strijd van Bush en Blair na 9/11 tegen “de as van het kwaad” met een duidelijk messiaanse ondertoon en verwijzing naar de profeet Jesaja. En in plaats van vrede te brengen in de regio, leidde de verdrijving van dictators tot het ontstaan van chaos en geweld en nieuwe terroristische bewegingen. Zoals de Russen hebben ervaren in Afghanistan, waardoor de Taliban ontstond, en de Israëli in Libanon, die de opkomst van Hezbollah betekende en de opkomst van IS in Irak na de verdrijving van Hoessein.

De hoofdconclusie van de auteur is duidelijk: oorlogen worden zelden uit idealisme gevoerd, maar uit eigen belang. Terrorisme heeft een politieke achtergrond, waarbij, en nu citeer ik de auteur uit een interview in De Gelderlander van 18 december 2015, “.. chronische ongelijkheid en gebrek aan liefde voor de buur..” de echte bronnen van het kwaad zijn.

Haat wordt gevoed door de tegenstelling tussen rijk en arm. De mensheid heeft altijd ideologieën nodig gehad voor de strijd. Vroeger de religieuze ideologieën, in de moderne samenleving de seculiere: vrijheid van meningsuiting, democratie en mensenrechten.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (17)

Montasser Alde’emeh & Pieter Stockmans: De Jihadkaravaan; reis naar de wortels van de haat. Tielt, Lannoo, 2015, 432 pag. - prijs € 24,99
Recensie door Teun van Aken

Ooit stond Montasser Alde’emeh, geboren in een Palestijns vluchtelingenkamp in Jordanië en opgegroeid in België, op het punt om zelf de wapens op te nemen. Als ontwortelde tiener die opgroeide met haat, zocht hij ten slotte in vergaren van kennis zijn bevrijding en begrijpt als geen ander de lokroep van de gewelddadige jihad. Hij deed een promotieonderzoek in Syrië naar de ideologische wortels van de islamitische radicalisering. Met Pieter Stockmans reisde hij door Jordanië, waar de bakermat van de gewelddadige jihad ligt.

Zij schreven een indrukwekkend (auto)biografisch boek dat je vanaf de eerste bladzijden bij de kladden grijpt: in diens andere invalshoek had ik mij nog nooit verdiept.

Als kind op de basisschool werd Montasser Alde’emeh veel gepest. Het was duidelijk: hij was anders, maar mocht zich zo niet gedragen. Op school leefde hij in de westerse wereld, als hij thuis de deur achter zich dichttrok was hij in Arabië, waar geen Vlaams werd gesproken en alleen Al Jazeera op de TV aanstond. Hij kroop niet in zijn schulp, maar verzette zich, zowel thuis als op school. En raakte dusdanig ontworteld, dat hij zich ging voorbereiden om mee te gaan doen aan de gewapende jihad.

Een paar cruciale dingen brachten hem op een ander spoor.

Op school kon worden gekozen voor een schoolreisje naar Barcelona of naar Auschwitz. Hij koos het laatste en verbaasde zich erover dat er nergens teksten in het Arabisch stonden, toch de taal van 490 miljoen mensen. Willen de joden niet dat wij hier komen, vraagt hij zich verbaasd af. Maar hij begrijpt wel voor het eerst dat niet alleen de Palestijnen een lijdensgeschiedenis hebben maar de joden zoveel meer. Wat hij niet kan begrijpen is dat het Westen stelselmatig het geweld van Palestijnen afkeurt, maar de vaak disproportionele reacties van Israël daarop toelaat. Door zijn studie Aramees, de gezamenlijke taal van de joden en de Arabieren, ontdekte hij dat beide volken verwant zijn.

Door zijn studies en wat hij meemaakt in Syrië en zijn reis met Pieter Stockmans door Jordanië is het hem ook duidelijk dat haat met haat beantwoorden niet helpt. Terwijl de magneet van de jihadkaravaan steeds meer jongeren aantrekt. Gediscrimineerd worden op school en op de arbeidsmarkt, geen vooruitzicht op een beter leven en geen vooruitzicht op de bevrijding van Palestina, maakt hen gevoelig voor de redenering dat alleen het herstel van het kalifaat en het verdrijven van de op het westen georiënteerde dictators de oplossing is.

Hij kiest ten slotte, in navolging van Ghandi, King en Mandela de weg van de verzoening. Hij richt het kennis-, onderzoeks- en begeleidingscentrum ‘De Weg Naar’ op voor opvang van terugkerende Syriëgangers en de ondersteuning van zoekende moslimjongeren en hun ouders. Het boek eindigt met een door de auteurs ontworpen ambitieus verzoeningsprogramma.

Ik las een bijzonder boek, buitengewoon goed geschreven. En zo begrijp ik nu waarom moslimjongeren radicaliseren. Op punten een ontroerende en tegelijkertijd afschuwelijke reis naar de wortels van de haat.

Culemborg, 22 maart 2016

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (16)

Jesse Klaver: De mythe van het economisme
Amsterdam, De Bezige Bij, 2015, 188 pag - prijs € 17,90
Recensie door Teun van Aken


Jesse Klaver, fractievoorzitter van GroenLinks sinds mei 2015, geeft in dit boek zijn geloofsbrieven af aan het Nederlandse volk. En hij is heel duidelijk: er moet een einde komen aan de economisering van onze samenleving, sterker nog: die moet worden teruggedrongen.

De auteur analyseert het economisme en schetst alternatieven en geeft zo een stem aan het al langer groeiende gevoel van onbehagen in onze samenleving over alles wat met de werking van de vrije markt te maken heeft.

Economisering is de steeds sterkere tendens om alle maatschappelijke kwesties te reduceren tot een rekensom in Euro’s. Hij geeft daarvan vele voorbeelden. Ik noem er enkele:

  • Het CPB heeft de economische voordelen van het smelten van de poolkap berekend: de snellere route via Siberië i.p.v. door het Suezkanaal, kan onze handel naar Noordoost-Azië met 10% doen stijgen.
  • Het CPB rapporteerde dat zittenblijven op school jaarlijks een half miljard kost en dus moet het aantal zittenblijvers worden teruggedrongen: niet omdat dit goed is voor de leerling en diens ontwikkeling, maar omdat dit bedrijfseconomisch gezien efficiënter onderwijs oplevert.
  • Pesten op de werkvloer moet worden bestreden, omdat pesten leidt tot meer ziekteverzuim, wat de samenleving jaarlijks een half miljard kost.

Zo maar wat voorbeelden, waarmee hij duidelijk maakt: “We weten van alles de prijs, maar van bijna niks de waarde”.

Een paar citaten die, dat duidelijk maken waar de auteur in de politieke arena voor staat:

  • “De politiek zou zich weer de vraag moeten stellen in hoeverre haar plannen bijdragen aan het welbevinden, in plaats van die plannen slechts te beoordelen op hun bijdrage aan de economische groei” (pag. 92)
  • “Alleen varen op het kompas van economen zou mijn blikveld teveel beperken” (pag. 94)
  • “Politici moeten zich niet achter economen verschuilen. Zij moeten zelf benoemen wat voor hen van waarde is” (pag. 104)

Het slothoofdstuk over de ‘gamechangers’ is een soort proeve van een nieuw partijprogramma voor GroenLinks. Hij noemt onder meer CO2-vlaktaks, terugdringen marktwerking in de zorg, nutsbanken in handen van de staat en handelsbanken op de markt, einde aan de belastingontwijking door multinationals en een einde aan de toets- en afrekencultuur in het onderwijs.

Klaver schreef in mijn ogen een goed genuanceerd boek, waarin hij geen kritiek levert op de economie – die vindt hij waardevol – maar op politici en opiniemakers die zich bedienen van louter en vrijwel uitsluitend economische argumenten.

Met zijn betoog zit hij voor mijn gevoel sterk in de hoek van de SP, die als enige (!) partij zich van meet af aan heeft verzet tegen de marktwerking in de nutssectoren en de zorg.

Het is een idealistisch en verfrissend betoog. Ik hoop, dat daar veel van gerealiseerd zal worden.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (15)

Emmanuel Todd: Wie is Charlie?
Ondertitel: Xenofobie en de nieuwe middenklasse
Amsterdam, De Bezige Bij, 2015, 196 pag - prijs € 22,50
Recensie door Teun van Aken


Toen ik op 7 januari 2015, de dag van de aanslag op Charlie Hebdo, van mijn zoon een sms ontving met “Je suis Charlie”, voelde ik me daar nogal ongemakkelijk bij. Ik reageerde niet, ook niet toen miljoenen Europeanen zich massaal achter deze leus schaarden. Ik wil helemaal geen Charlie zijn, die onder het mom van het recht op vrije meningsuiting anderen willens en wetens beledigen en kwetsen. Natuurlijk: wat de daders hebben gedaan is absoluut af te keuren, maar zelf Charlie worden? In elk geval: ik onderzocht mijn gevoelens verder niet.

Emmanuel Todd (historicus/antropoloog) deed dat wel, hoewel hij zegt er spijt van te hebben dat hij zo lang gewacht heeft. Zijn boek verscheen overigens net voor de aanslagen in Parijs van november vorig jaar.

Het boek is een mooie en goed onderbouwde antropologisch-sociologische analyse van zogenaamde minderheden en fobieën. Het is wat zwakker op het economisch terrein.

Hij gaat terug tot voor de Franse revolutie om in grote lijnen de Franse geschiedenis te schetsen en om zodoende te snappen wat nu gaande is.

Enkele van zijn analyses/waarnemingen:

  • Het ging bij de demonstraties vooral over ‘vrijheid’ en weinig over de beide andere grondbeginselen van de Franse republiek: ‘gelijkheid’ en ‘broederschap’
  • Vrijheid van meningsuiting is niet hetzelfde als recht op het bespotten van een God van een minderheidsreligie gedragen door een kansarme groep
  • Voltaire, waarop deze beweging, net als tijdens de Franse revolutie, zich op beroept, heeft nooit de religie van een ander gehekeld
  • Het echte probleem is niet het recht op karikatuur, maar de opkomst van het antisemitisme
  • Verlies van religie is verlies van zingeving en het economisme is een beweging van de ene God naar de ene munt
  • Groeiende tegenstelling tussen arm en rijk en verpaupering van de steden
  • Europa, Frankrijk voorop, wordt het Europa van de ongelijkheid

En zo kan ik nog even doorgaan.

Waarom sprak dit boek me aan? Omdat ook de auteur zich zeer ongemakkelijk voelde bij de kreet ‘Ik ben Charlie’, alsof een moslim pas een goede Fransman (Nederlander) is als hij toelaat dat zijn God wordt bespot. Hij keurt overigens op geen enkele wijze extremisme en terrorisme goed, maar probeert te doorgronden wat er in onze samenlevingen gaande is dat hiertoe leidt.

Hij ziet twee oplossingsrichtingen.

  • Confrontatie, zoals die nu gaande is en het al te gemakkelijk wegzetten van de islam als één blok met als gevolg opkomend antisemitisme. Het is verbijsterend dat niet alle politici dit zien.
  • Acceptatie en assimilatie, de weg die Mandela ging. Todd analyseert scherp en benoemt de enige juiste grondhouding, medemenselijkheid, die in deze tijd van toename van intolerantie op den duur een oplossing mogelijk maakt.

Maar hij is er niet gerust op, zegt hijzelf.

Wat mij betreft moet dit boek op de lijst van verplichte literatuur voor het toelatingsexamen Tweede Kamer. En voor alle Nederlanders die nog moeten inburgeren.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (14)


Jocelyn Weimar: Uit Elkaar gaan

Ondertitel: Van scheiding tot nahuwelijk.
Uitg. Boom, 2012 - prijs € 19,50

Het eerste boek uit een reeks van drie gaat over het scheidingsproces zelf met als basisvraag: wanneer is scheiden voor jou de beste oplossing en hoe doe je het respectvol? Een scheiding is een emotioneel ingrijpende gebeurtenis, waarbij je te maken krijgt met allerlei juridische, praktische en emotionele gevolgen.

Met dit boek leer je niet alleen tijdens het scheiden weloverwogen te handelen, maar ook in de periode erna. Aan de hand van 7 stappen krijg je inzicht in jullie situatie. Veel zaken zijn namelijk zelf te regelen, zoals het opstellen van een ouderschapsplan en het voorbereiden van de aandachtspunten voor in het echtscheidingsconvenant, maar ook het nadenken over de alimentatie. Dit helpt om goed voorbereid naar een familieadvocaat/-mediator te gaan.

In het voorwoord schrijft professor mr. P. Vlaardingerbroek, hoogleraar aan de universiteit van Tilburg dit citaat: ‘Het unieke van dit boek is dat het een doe-boek is geworden voor mensen in scheiding of een scheiding overwegen. Naast informatie over de scheiding(procedure) en over de emotionele, financiële en andere gevolgen, biedt het boek zeer veel hulp bij de verwerking van de scheidingsmelding en bij het op een vreedzame manier uit elkaar gaan van de partners, als ook over de wijze waarop de partners - als er kinderen zijn – op een zo goed mogelijke manier invulling kunnen blijven geven aan hun ouderschap. Het is makkelijk leesbaar geschreven en biedt zo enerzijds een handige vraagbaak en anderzijds voldoende stof tot gesprek tussen de (ex-)partners, als ook stof tot nadenken over wat er kan en moet gebeuren.

Het stappenplan bij een (echt-)scheiding

In het boek worden de 7 stappen behandeld, zodat een duidelijke opbouw van het scheidingsproces ook zichtbaar is. Zo is het besluit om te scheiden een punt van aandacht zijn en ook moet het duidelijk zijn waarom de ander juist niet wil scheiden. Wat zijn de voor- en nadelen? Welke afspraken moeten er worden gemaakt? Hoe wordt de stap om te scheiden door iedereen ervaren? Welke financiële gevolgen zitten er aan een scheiding? Kortom, bij vele aandachtspunten wordt er stilgestaan en deze zijn ingedeeld in 7 stappen om het overzichtelijk te maken.

De vele voorbeelden zorgen ervoor dat begrepen wordt waar men in de praktijk tegen aan kan lopen. Achter in het boek zijn alle bijlagen opgenomen: voorbeelden van het ouderschapsplan, convenant, werklijsten en checklisten .

 


Jocelyn Weimar: Het huwelijk voorbij

Ondertiel: Samen verder na de scheidiing.
Uitgeverij Boom, 2012 - prijs € 19,95

Nadat de scheiding een feit is, is ieder apart van elkaar genoodzaakt om een eigen leven op te bouwen.                    

Daniel Ofman heeft in dit boek het voorwoord geschreven. Hij  is bekend met zijn methode ‘de kernkwadranten’ om snel inzicht te krijgen in je kwaliteiten; de valkuilen die hier bij horen wanneer je je kwaliteit te sterk inzet; de uitdaging die hierdoor zichtbaar wordt en waar je irritaties, je allergieën, zitten.

Citaat voorwoord: ‘De periode na het uit elkaar gaan’

Dit boek van Jocelyn Weimar geeft een goed beeld wat er zoal kan spelen en hoe verschillen mannen en vrouwen de gevolgen van hun scheiding ervaren.  Door de 12 stappen serieus te nemen, ga je door je eigen verwerkingsproces heen.  Dat hierbij ook mijn methodiek een plaats inneemt, ervaar ik als een eerbetoon. Zeker nu dat het in een precaire levensfase, die van de scheiding, naar voren wordt gebracht als een instrument om meer inzicht in jezelf en je kwaliteiten te krijgen.

Ik geloof namelijk niet dat mensen slecht zijn, wel dat mensen 'bewusteloos' zijn, mijzelf inclusief. Vaak (over)zien we gewoon niet wat we doen, we hebben niet in de gaten wat het effect is van ons gedrag, terwijl we allemaal de beste bedoelingen hebben. Niemand is er op uit om er bewust een puinhoop van te maken en toch doen we dat met enige regelmaat. Kijk maar naar het aantal scheidingen.

Ik, Daniel, herinner me de opmerking van mijn vertrouwensman nog als de dag van gisteren toen hij na mijn scheiding zei:

“Je hebt twee keuzes, of je gaat oordelen, veroordelen en vechten vanuit boosheid met bitterheid als gevolg, of je laat de pijn toe die komt met de realisatie dat het ook mooi was en voorbij is.
In het laatste geval koester je wat fijn en waardevol was en ben je vrij.
In het eerste geval creëer je een levenslange negatieve band met je ex. Kies je voor vrij zijn of wil je de rest van je leven gevangen zitten.
De keuze is aan jou.”

Zelfkennis is hierbij van cruciaal belang, je eigen kwaliteiten, valkuilen, uitdagingen en allergieën kennen helpt enorm. Zonder zelfkennis ligt alles al gauw aan de ander en zelfs al zou je gelijk hebben, het helpt je niets!

Ook dit boek omvat stapsgewijs hoe je je leven weer op de rails kan krijgen.

Uitgegaan wordt van de vraag waar jouw startpunt ligt. Wat is jouw huidige situatie, zowel op financieel, als op praktisch als op emotioneel gebied. Een terugblik op je recente verleden is een volgende stap, waarbij wordt aangeraden om dit vanuit een heel ander perspectief te doen. Om je leven een nieuwe start te geven is het aan te raden om te kijken welke kwaliteiten je bezit en welke je kunt in zetten, dan wel kunt bijstellen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de kernkwadranten die Daniel Ofman heeft ontwikkeld.

In totaal worden er 12 stappen doorgenomen. De bedoeling van dit 2e boek is dat men zich realiseert dat het respectvol afronden van een scheiding de deur opent naar een nieuwe toekomst, een volgend levenshoofdstuk.

NB: Op basis van dit boek gaf CIVAS Opleidingen eind 2014/begin 2015 een praktische cursus.

 


Jocelyn Weimar: Eerst gehuwd, nu collega-ouders

Uitg. Boom, 2014

Het nieuwste boek van Jocelyn Weimar gaat over hoe men het gezamenlijk ouderschap na een scheiding kan vorm geven. "Neem je naar de eindmusical van je dochter je nieuwe partner mee? 'Mogen' de kinderen papa's nieuwe vriendin wel aardig vinden? Zijn vaders zo anders dan moeders? En wat als je partner een baan vindt aan de andere kant van het land?"
Dit soort vragen komen aan de orde in het 3e boek van Jocelyn Weimar, die op een nieuwe manier beschrijft hoe je met elkaar kunt omgaan tijdens en na de scheiding, en in dit boek dan met name omtrent het collega-ouderschap. Ook vertelt zij haar eigen ervaringen met het begeleiden van ouders en op basis daarvan geeft ze advies: wat voor ouder wil je zijn, gun jij je kinderen een vader én een moeder? Jocelyn Weimar is tevens ervaringsdeskundige.

 

Jocelyn Weimar,

MfN-geregistreerd mediator,

Scheidingsbemiddelaar, trainer en auteur

Praktijkadres: de Raaf 23 in Culemborg,

Tel: 0345-510259  of 06-14438896

E-mail: j.weimar@kwintens.nl

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (13)

bk-wetenismeerdanmetentbvrecensieteun.jpg 
Tobias Reingoud: Weten is meer dan meten

Ondertitel: Spraakmakende opinieleiders over de economisering van de samenleving.
Uitgeverij Lias, 2012, 2e druk - €  18,95.

Door Teun van Aken

Economisering van onze samenleving is feitelijk een trend, maar staat steeds vaker onder kritiek. Banken en bedrijven denken vooral aan maximalisering van hun winsten. Het onderwijs wordt afgerekend op het aantal afgestudeerden, waardoor kwantiteit belangrijker wordt dan kwaliteit. Zorginstellingen denken in zorgminuten in plaats van in aandacht.

Journalist Tobias Reijngoud interviewde veertien spraakmakende opinieleiders.

Om een beeld te geven: die spraakmakende opinieleiders waren o.a. Hans Achterhuis (filosoof en theoloog), Frank Ankersmit (filosoof en historicus), Jan Blokker (historicus en publicist), Abram de Swaan (socioloog), Marian Verkerk (hoogleraar zorgethiek), Evelien Tonkens (hoogleraar actief burgerschap) en Herman Wijffels (hoogleraar duurzaamheid en maatschappelijke verandering).

Alle veertien interviews gaan over de vraag wat er verloren gaat wanneer geld, financieel rendement en marktwerking dominant worden in alle sectoren van onze samenleving. En er wordt gezocht naar alternatieven voor de verregaande economisering van onze samenleving als gevolg van dat neoliberale denken van vandaag.

Ik doe slechts een greep uit de thema’s die aan bod komen.

Het onderwijs

De opvoedende en vormende taak van het onderwijs is verdwenen door de school te zien als een ‘fabriek’ waarin de werknemers van de toekomst worden ‘klaargestoomd’ voor de arbeidsmarkt. Alleen vakken van praktisch nut zijn van belang: taal, rekenen en exacte vakken. Iedereen had kunnen bedenken dat outputfinanciering (het betalen van scholen voor het aantal afgestudeerden) onherroepelijk leidt tot daling van de kwaliteit. Als er teveel leerlingen zakken voor een Cito-toets of een examen, dan is niet het onderwijs onvoldoende geweest, maar de toets of het examen te moeilijk. En zakken kost geld. De idiotie van het halen van het ‘papiertje’ houdt er weinig rekening mee dat velen in onze samenleving succesvol zijn zonder dat papiertje en vele anderen na het behalen van het papiertje iets heel anders gaan doen dan waarvoor ze zijn opgeleid.

De zorg

Marktwerking in de zorg heeft niet geleid tot betere en goedkopere zorg, maar juist het tegendeel daarvan. Marktwerking leidt bij zorginstellingen tot het maximaliseren van de ‘productie’, zo werkt economie nu eenmaal. En het merkwaardige is dat de overheid wel marktwerking wil, maar zich er toch voortdurend mee blijft bemoeien. Dat leidt alleen maar tot overregulering en besturen via regelgeving werkt nooit. De in de zorg ingevoerde dbc (diagnose behandel combinatie) heet niet voor niets in de wandelgangen ‘debiele bureaucratische chaos’.

En nog merkwaardiger is dat de voorstanders van het vrije markt denken, het neoliberalisme, geheel zijn vergeten dat hun grondlegger, Adam Smith, de bedenker van ‘the invisible hand’, een aantal sectoren uitsloot van marktwerking: het leger, energievoorziening, onderwijs en zorg.

Het bedrijfsleven

In normale situaties is de aandelenkoers de weerspiegeling van de bedrijfsprestaties en de bedrijfsstrategie. Maar als je de koers als input voor de strategie hanteert gaat het mis. Een onderneming is een samenwerkingsverband van mensen en bedrijfsonderdelen. Dat maakt een onderneming tot meer dan de som der delen, Maar ga je die bedrijven opknippen en onderdelen verkopen, dan is dat de dood van de onderneming als geheel, waar alleen beleggers beter van worden.

Zo zijn ook banken vergeten wat hun hoofdfunctie was: een nutsfunctie. Een bank is daarmee geen gewoon bedrijf, maar dienstbaar aan de samenleving door het verlenen van kredieten en leningen. Net als water en energie: geld moet er altijd zijn. Stokt de levering, dan komt de hele maatschappij tot stilstand.

Moreel bankroet van de samenleving

Weten is meer dan meten, want hoe je het ook wendt of keert: als je kwaliteit gaat meten, wordt het kwantiteit.

De auteur Reijngoud raakte tijdens het houden van de interviews “er steeds meer van overtuigd dat niet de vrijheid zélf ons hoogste goed is, maar ons vermogen om er beschaafd mee om te gaan”. Anders is onze samenleving failliet.

Het boek is een pleidooi voor maatgevoel en terughoudendheid in een economie van de overvloed. Een bijzonder goed leesbaar boek met veel herkenbaars en veel onverwachte doorkijkjes in de effecten van het neoliberale denken.

 

Teun van Aken, nov. 2012
Lekdijkstraat 14
4101ZL Culemborg
0345 516905

www.organisatieactivist.nl
www.rijnland-weblog.nl
www.projectenmanagen.nl

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (12)

bk-chopraspiritueleoplossingen.jpg 
Deepak Chopra: Spirituele oplossingen

Ondertitel: Antwoorden op levensvragen.
Uitgeverij Servire (Kosmos) 2012 - € 15,95

Het idee
Wat is een spirituele oplossing, denk je als je zo’n titel leest. Vaag…! Maar dan ga je lezen en kom je Deepak Chopra tegen: helder, zelfbewust en vol overtuiging: een probleem los je niet op op het niveau waarop het is ontstaan, het antwoord ligt niet op hetzelfde niveau als de vraag. In dit boek laat hij zien hoe je zelf het antwoord op vragen kunt vinden. Op alle facetten van het leven gaat hij in, heeft hij wel voorbeelden – voor jong en oud, met concrete tips en adviezen. Het begint met inzicht in jezelf en je motieven.

 

Het boek
Door de oplossingen van het ware zelf naar boven te halen, kun je hindernissen omvormen tot mogelijkheden. Daarvoor moet je een laag dieper gaan in je bewustzijn, waarbij hij tegenover het benauwde bewustzijn een ruimer bewustzijn plaatst. Het boek bestaat uit twee delen: in deel 1. legt Chopra uit wat spirituele oplossingen zijn, hoe het werkt met de verschillende bewustzijnslagen en hoe ze ingezet kunnen worden, hoe ze werken. In deel 2. gaat hij in op vragen van lezers en geeft hij zijn persoonlijke adviezen.

 

Aanbeveling
Het boek wordt aanbevolen door een andere bekende auteur en psychotherapeut Wayne W.Dyer, die o.a. het boek heeft geschreven: “Heft in eigen handen”.
Deepak Chopra heeft meer dan 60 boeken geschreven, die in meer dan vijfentachtig talen zijn vertaald. Meer info over de auteur op zijn website: www.DeepakChopra.com.

 

Geertje, 23 september 2012

 

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (11)

  
Dinger: Chakrawandelingen - De natuur als spiegel

Uitgeverij Altamira-Becht, 2009 - €  18,95

Het boek
Deze titel is een originele loot aan de stam van chakraboeken. Een stimulerende ontdekkingsreis door onze kostbare natuur en een inspiratiebron voor een bezielende innerlijke reis. Geïllustreerd met meer dan honderd sfeervolle natuurfoto`s. En talloze oefeningen en tips hoe je al wandelend de veelzijdigheid en het mysterie van de natuur kunt ervaren en hoe je je lichaamsenergie in balans kunt brengen.
Alle wandelingen zijn gekoppeld aan één van de zeven chakra`s, met ieder een eigen thema, zoals Ritme en structuur, hartwandeling en lichtwandeling. En deze thema`s zijn weer onderverdeeld in subthema`s. Heel helder en duidelijk beschreven.

Over de auteur
Achterin het boek is een pagina gewijd aan de auteur zelf: zij is docente logopedie geweest en heeft verschillende cursussen, workshops en opleidingen gevolgd, als laatste bij Ad Stemerding waar zij heeft kennis gemaakt met de subtiele energie van de chakra`s en spirituele therapie.

Besluit
Chakrawandelingen is een zinvolle aanvulling op de andere chakraboeken, met vele tips en oefeningen - leuk om mee te nemen op vakantie of een dagje uit.

Geertje Kuipers, mei 2012

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (10)

bk-dereconnectiev.dr.pearl.jpg 
Pearl: De Reconnectie - Heel anderen, heel jezelf.

Uitgeverij Petiet, 2006 - €  15,90

Het boek
Er zijn al vele boeken over healing geschreven. Waarop dit boek een aanvulling zou kunnen zijn. De auteur zelf heeft zijn praktijk van regulier arts/chiropractor opgegeven om zich geheel en al te wijden aan zijn nieuwe ontdekking, wat hij De Reconnectie noemt: een verbond tussen patiënt, genezer en het Universum. Waarbij het gaat over het herstel van de band met Ons Hogere Zelf.

De bijzondere verhalen van buitengewone genezingen die hij in zijn praktijk meemaakt gaan de hele wereld over en komen uitgebreid in dit boek aan de orde.

De geneesmethode
Het principe van Reconnectie dat dr. Pearl hanteert is op zich niet nieuw. Ene prof. Walter B. Cannon kwam ermee in het kader van zelfregulatie en –genezing in zijn boek De wijsheid van het lichaam.

In 5 stappen worden de basisprincipes beschreven: 1. Ongedwongen Aandacht; 2. Aandacht creëert connectie; 3. Connectie voedt zelfregulatie; 4. Selfregulatie bevordert orde; 5. Orde bevordert rust (en genezing) De wijsheid tot genezing kan overal om ons heen aanwezig zijn, wachtend op connectie zodat het zijn hoogste doel kan dienen. “Door dit boek van dr. Pearl te lezen, neem je deel aan genezende reis, die je opnieuw verbindt met je Oorsprong”. Net als bij Reiki, Touch for Health en Energetische Healing, gaat het erom een kanaal – een verbindende factor – te zijn tussen de patiënt en het Universum.

Dr. Pearl
Dr. Pearl laat ons een kijkje nemen in zijn eigen ziel en maakt ons deelgenoot van de wonderen die in zijn omgeving gebeuren. Hij reist de hele wereld over, en komt ook regelmatig (binnenkort weer) naar Nederland. Volgens Deepak Chopra voegt dr. Pearl een interessant en nieuw inzicht toe in de dynamiek van genezing. Na drie keer grondig lezen van dit boek, zou je al op deze manier kunnen gaan werken. Maar toch leidt hij mensen op die in zijn spoor de Reconnectie-methode mogen toepassen. Meer info: www.TheReconnection.com

Geertje Kuipers, februari 2012

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Boekrecensie  (9)

bk-eenjaarlevenvolgensdebijbel.jpg 
Arnold Jacobs: Een jaar leven volgens de Bijbel

Uitgeverij Kosmos, 2009 - € 24,95 - sinds januari 2012 uitverkocht, helaas.

Recensie: Teun van Aken (o.s. vindt u meerdere recensie van hem)

Een boeiend verslag van een poging de Bijbel letterlijk te nemen

Een jaar lang was Arnold Jacobs, een niet-orthodoxe jood, de vroomste man van Amerika. Hij gehoorzaamde de tien geboden en al die andere wetten en voorschriften waarmee de Bijbel vol staat: hij ging heen en vermenigvuldigde zich (kreeg in dat jaar een tweeling), stond tienden af aan de armen en volgde geboden waarvan hij herkomst en nut niet heeft kunnen terugvinden, zoals het verbod om kleding te dragen van gemengde garens. Hij bouwde tot groot verdriet van zijn vrouw een loofhut in de woonkamer omdat het op het dak van zijn appartement en op de binnenplaats niet mocht.

In de eerste acht maanden volgt hij het Oude Testament, dat hij terecht liever de Hebreeuwse Bijbel noemt (oud betekent immers ook ‘achterhaald’) en de laatste vier maanden het Nieuwe Testament. Hij schrijft per dag hoe hij vordert, door telkens één of meer voorschriften toe te voegen aan zijn lijst. Jacobs laat zien dat het absoluut onmogelijk is om letterlijk volgens de Bijbel te leven, maar hij werd er naar eigen zeggen wel een beter mens van.

De vlotte en humoristische schrijfstijl maakt het tot een goed verteerbaar boek.

Humor

Als agnostisch en niet-praktiserende jood, maakt Jacobs een sprong in het duister. Hij probeert de Bijbel zo letterlijk mogelijk te volgen en dat leidt vanzelf tot allerlei hilarische toestanden. Zijn gezichtsbeharing wordt al snel een wildernis, omdat hij Leviticus 19:27 zeer letterlijk neemt: “Gij zult de rand van uw hoofd niet rond afscheren en gij zult de rand van uw baard niet afsnijden.” Hij schrijft Gods woord op de deurposten van zijn huis, omdat dit in Deuteronomium 6:9 wordt geboden. Wel met potlood, op aandringen van zijn vrouw, zodat ze geen last met de verhuurder krijgen. Hij kwam gelukkig geen deurposten tekort, omdat hij zich beperkte tot de tien geboden: die stonden net voor deze tekst in hoofdstuk 5.

Hij bevestigt kwastjes aan de zomen van zijn kleren, dat volgens Numeri 15:38 ook nog eens met een blauwe draad moet gebeuren. Maar omdat niemand wist welke kleur blauw werd bedoeld, deed niemand dat. Totdat door archeologen een fossiel van een slak werd ontdekt waar blauwe verf van gemaakt kan worden. Dat zullen de oude Israëlieten wel hebben gebruikt en omdat die slak gelukkig nog steeds bestaat, dragen de orthodoxe joden sindsdien hun kwastjes met blauwe draad.

Op dag 180 wordt hem voor de 26e keer gevraagd of hij ook zijn Jasper gaat offeren, maar hij zegt dan beleefd dat dat alleen van Abraham werd gevraagd.

Veel voorschriften zijn volstrekt onbegrijpelijk, zoals die van het verbod op dragen van kleding van gemengde garens (Leviticus 19:19) en bovendien, hoe weet je exact waarvan je kleding is gemaakt. Een rabbi vertelt hem dat je niet op de labels af kunt gaan, dus moet er een microscoop aan te pas komen.

Vol humor zit het verhaal over de loofhut in de woonkamer. Zijn opmerking dat het hem zorgen baart dat het volledige joodse en christelijk erfgoed afhankelijk is geweest van een kop soep, brengt wel een flinke grijns op mijn gezicht. Ik ken immers het verhaal van Esau en Jacob maar al te goed.

De Bijbel als complex boek

Maar er is veel meer wat dit boek de moeite waard maakt. Als mensen die vertrouwd zijn met de Bijbel, zijn veel christenen heel wat interpretaties als vanzelfsprekend gaan beschouwen. Jacobs wijst keer op keer op de complexiteit van de Bijbel. Hij ontdekt al heel snel dat de Bijbel letterlijk volgen niet te doen is. Bovendien was al direct de vraag welke versie van de Bijbel hij moest nemen. Alleen al in het Engels zijn er 3000 versies. Hij nam na advies uiteindelijk de in hedendaags Engels vertaalde editie van de King James-bijbel uit 1611. Want Jacobs nam de uitdaging die hij zichzelf had gesteld wel ‘bloedserieus’. Daarom gaat hij ook, vanwege de vele onduidelijke voorschriften, een grote hoeveelheid ‘deskundigen’ bij langs om uitleg te krijgen. Hij beseft dat alleen de geschreven wetten niet genoeg zijn: het gaat eigenlijk om de enorme hoeveelheid ‘mondelinge’ wetten, zoals in het bijzonder vastgelegd in de Talmoed, gebaseerd op de mondelinge leer van de ‘oudsten’. Neem bijvoorbeeld het gebod om te rusten op de sabbat: wat betekent rusten? Mag je dan ook niet koken, achter je computer zitten? En wat is stelen? Ook met behulp van de draadloze verbinding van je buurman het internet op gaan, een paar rietjes aan je zoontje geven om mee te spelen bij Starbucks? Dit zijn de dilemma’s waar Jacobs uit moet zien te komen.

Hij verdiept zich in de wetenschapper en diens uitleg van het letterlijke scheppingsverhaal in zeven dagen. Ook bezoekt hij de Amish, om te horen hoe zij uitleggen dat je geen elektriciteit mag gebruiken, maar wel een op diesel werkende bladblazer. En hij spreekt uren met een Jehova’s getuige over de hel die volgens hen niet bestaat, en de 144.000 godvruchtigen die samen met Jehova zullen regeren in het na-aardse bestaan. Beide geloofsgemeenschappen zijn voor hem interessant, omdat ze sterk op de Hebreeuwse Bijbel leunen. Natuurlijk gaat het dan ook over bloedtransfusie, die door de Jehova’s getuigen wordt afgewezen, op grond van een aantal vindplaatsen in de Bijbel waarin het tot je nemen van bloed is verboden.

Jacobs: “Voor mij komt het uiteindelijk neer op de vraag: moet je de Bijbel volgen wanneer dat je leven in gevaar brengt?” Met zijn typische humor vervolgt de auteur: “Ik heb de Bijbel geraadpleegd voor mogelijk advies. Zoals ik verwachtte, is er geen duidelijk ja of nee te vinden” (pag. 94).

Na het drie uur durende gesprek met deze Jehova’s getuige, waarbij deze al een paar keer op de klok had gekeken, realiseert Jacobs zich dat hij iets gedaan heeft wat weinig mensen is gelukt: “Ik heb een Jehova’s getuige langer laten praten dan hij van plan was”.

Integer

Jacobs schrijft bepaald niet badinerend over de ‘vreemde vogels’ (mijn woorden) die hij tegenkomt. Steeds wil hij oprecht weten hoe mensen met de Bijbel willen en kunnen leven. Met wat voorbeelden.

Omdat hij weten wilde hoe het zat met de belofte aan de gelovigen, “… met hun handen zullen ze slangen oppakken …” (Marcus 16:18), en de belofte aan de gelovigen dat de tekenen zouden volgen (Marcus 16:20), bezocht hij de ‘Church of God with Signs Following’ en sprak daar met Jimmy Morrow, die hem verzekerde dat hij dit echt niet hoefde te doen.

Orthodoxe joden laten hun bakkebaarden groeien en draaien er krullen in. Maar die bakkebaarden en die krullen erin worden in de Bijbel niet genoemd. Hij citeert een rabbi: “Als je een hoer tegen komt op straat, blaast God je bakkebaarden in je ogen om je te beschermen”.

De betekenis en de logica van de spijswetten kan de auteur ook niet achterhalen. Geen varkensvlees, alleen vlees van landdieren met gespleten hoeven, geen schaaldieren, geen bloed, geen konijnen, geen roofvogels, waarom dit alles? Antropologen verwerpen tegenwoordig het idee dat het met bescherming tegen ziektes te maken heeft. Het lijkt er veel meer op dat Israëlieten zich wilden onderscheiden van hun buren. “Ze bakenen hun territorium af met menu’s”, aldus de auteur.

Boeiend boek

Als gelovige lezer zul je beslist meeleven met Jacobs in zijn zoektocht naar God. Naarmate het boek vordert en het einde nadert, groeit bij de auteur de spanning en dat voel je mee. Je kunt het boek niet wegleggen.

Jacobs is buitengewoon eerlijk over wat hij denkt en voelt en is nimmer oordelend.

Ook voor niet gelovigen is dit een prachtig boek omdat je wel heel veel te weten komt over de denkwerelden van de "verschillende soorten"  joden en christenen.

Van harte aanbevolen!

Teun van Aken, dec. 2011


Lekdijkstraat 14
4101ZL Culemborg
0345 516905

www.organisatieactivist.nl
www.rijnland-weblog.nl
www.projectenmanagen.nl

 

     - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (8)

levenverrijkendonderwijs-m.b.rosenberg.jpg                       

Marshall B. Rosenberg - zijn 2e boek (over geweldloze communicatie)

Uitgeverij De Zaak, 1e druk (2009) - € 18,95

Geweldloze communicatie voor het onderwijs!

Omdat goed onderwijs en de z.g. kenniseconomie zo in de belangstelling staan tegenwoordig, en tevens vaak de klacht gehoord wordt dat jongeren geen respect meer hebben voor de leerkrachten (en elkaar), koos ik voor (een boekrecensie voor het tijdschrift Onkruid) dit boek van Marshall Rosenberg, een pionier op het gebied van geweldloze communicatie, waar hij zijn levenswerk van heeft gemaakt. In de overtuiging dat “geweldloze communicatie scholen helpt om prestaties te verhogen, conflicten te verminderen en relaties te verbeteren”. Dat willen we toch allemaal wel, dacht ik zo.

Het boek geeft een goed beeld van wat hij beoogt met geweldloze communicatie, mede door de vele voorbeelden en mooie dialogen die er in voorkomen. Zoals bijvoorbeeld op blz. 62, waar een jongetje van 7 jaar juf Mary aanspreekt op haar boosheid. Het blijkt dat, als kinderen de principes van geweldloze communicatie eenmaal onder de knie hebben, ze ook als bemiddelaar in een conflict kunnen optreden.

Van harte aanbevolen!

Geertje Kuipers,

    - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (7)

bk-lofdertwijfel-recensieteun-nov.2011.jpg

Peter L. Berger & Anton C. Zijderveld

Essay. Uitgeverij Cossee - € 19,90

Een boek voor fijnproevers en doorbijters

Recensie: Teun van Aken

 

Leermeesters

Met genoegen denk ik terug aan de jaren zeventig toen ik in Tilburg bij Anton Zijderveld (1937) (af)studeerde. En in die tijd kwam ik dankzij hem ook in contact met het werk van Peter Berger (1929). Beide hoogleraren waren toen de dragers van de fenomenologische stroming binnen de sociologie. Centraal daarin staat dat een objectieve werkelijkheid niet bestaat, maar dat mensen deze gezamenlijk communicatief construeren. Feiten zijn niet interessant, want voor mensen telt alleen wat zij vinden van die feiten, welke meningen zij hebben op basis van die feiten. Dat dit vandaag de dag nog steeds zo is, en misschien wel in verhevigde mate, hoeft nauwelijks betoog. Ga maar na hoe de opiniepeilingen steeds meer bepalend zijn voor wat politici doen. En dit is zo maar een voorbeeld.

Het boek dat beide leermeesters, heren op respectabele leeftijd, schreven is dus buitengewoon relevant. De ondertitel van het boek laat dit zien: Hoe we overtuigingen kunnen koesteren zonder daarbij fanatiek te worden.

 

Wel even doorbijten

Het is een goed geschreven boek, leest niet moeilijk, maar toch is het wel even doorbijten. Dat komt door de grondige wijze waarop de met twijfel samenhangende verschijnselen worden geanalyseerd. En bovendien passeren een groot aantal filosofen de revue: Durkheim, Camus, Descartes, Weber, Nietsche, Kant, Fromm, Sartre, Kierkegaard, om maar een greep te doen.

De besproken thema’s zijn: secularisatie en moderniteit, pluralisme, relativisme, traditionalisme en fundamentalisme en de samenhangen tussen die verschijnselen.

Via een aantal citaten geef ik een beeld van de inhoud.

“Of ze dat nou fijn vinden of niet, kerken houden op religieuze monopolies te zijn en worden in plaats daarvan vrijwillige organisaties” (pag. 30).

Over de Amerikaanse samenleving: “Hoe kan een samenleving bestaan wanneer een behoorlijk segment van haar leden gelooft dat abortus een vrouwenrecht is, terwijl een ander groot segment het ziet als kindermoord?” (pag. 35).

“De belofte van absolute zekerheid kan vele vormen aannemen, waarvan religie er een is” (pag. 59).

Over fundamentalisme schrijven ze dat het altijd een reactie is op een vermeende bedreiging van de gemeenschap. Het verschilt van traditionalisme hierin dat traditionalisme de traditie als vanzelfsprekend ziet en dat het fundamentalisme wil terugkeren naar de tradities. “Een relativist omarmt de dynamiek, de fundamentalist verwerpt haar” (pag. 85).

“Fundamentalisme, of het nu religieus dan wel seculier is, is per definitie de vijand van de vrijheid” (pag. 98). Zowel een overmaat aan twijfel (relativisme) als een gebrek daaraan (fundamentalisme) zijn een gevaar voor een stabiele samenleving, aldus de auteurs.


Twijfel

De essentie van twijfel is het uitstellen van oordeel. Twijfel gaat niet samen met haastig, laat staan, voorbarig oordelen, maar ook niet met de zekerheid van geloof of kennis. Twijfel bevindt zich tussen (religieus) geloof en ongeloof én tussen kennis en onwetendheid. Het is “…. een basale onzekerheid die niet toestaat kapot te worden gemaakt door geloof of ongeloof, kennis of onwetendheid” (pag. 118). Echte twijfel gaat nooit op in ‘-isme’, want ‘-ismen’ verstikken de twijfel. Twijfel is het ware kenmerk van de agnost, die het voor mogelijk houdt dat God bestaat, waar de gelovige en de atheïst daarover zekerheid bezitten. Zo is twijfel de consequente bron voor verdraagzaamheid. En in het verlengde daarvan is de democratie de beste verdediger van de twijfel. Er is immers een rechtstaat met vrijheid van meningsuiting nodig om de twijfel te kunnen verdedigen. Maar nu, aldus de auteurs, is het oppassen geblazen als je democratie verabsoluteert: dan wordt het democratisme. Boeiend allemaal.


Ethiek

Uiteraard raakt dit alles het vraagstuk van ethiek en ethisch handelen.

Daarbij gaat het vooral om de vraag of we met zekerheid morele oordelen kunnen vellen. Ze werken als voorbeelden de doodstraf en martelen uit. Is beide altijd volstrekt onaanvaardbaar, of mag het onder bepaalde condities wel? De auteurs constateren dat het fundament voor zekerheid van morele uitspraken niet te vinden is in het goddelijke gebod, evenmin in het natuurrecht, ook sociologische functionaliteit (aanvaarde normen en waarden) of biologische functionaliteit (dat wat evolutionair zich ontwikkelde) geeft dat fundament niet. De auteurs stellen voor morele zekerheid te baseren op “… een zich historisch ontwikkelende zienswijze van wat het betekent menselijk te zijn” (pag. 137). En zo is er maar één morele zekerheid: “De menselijke waardigheid is onaantastbaar”. Simpel gezegd: doe een ander niet aan wat je voor jezelf verachtelijk vindt.

Dat betekent niet het simpelweg volgen van principes. De auteurs laten zien dat er in essentie twee soorten ethiek zijn. Ten eerste de gezindheidsethiek, waarbij principes absoluut leidend zijn. Fundamentalisme, ook die van de geweldloosheid van Ghandi, gaat altijd in deze richting. Ten tweede de verantwoordingsethiek: er is over veel dingen twijfel mogelijk, maar niet over het dragen van eigen verantwoordelijkheid en het afleggen van verantwoording daarover. De positie van de twijfelaar, tussen de fundamentalist en de relativist. Die laatste heeft een soort derde vorm van ethiek: alles moet kunnen en alles mag gezegd worden.

Nogal wat passages moest ik twee of drie keer lezen, maar ik bleef steeds geboeid. Wat een grondige bespreking leveren deze beide sociologen van de lastige vraagstukken van deze tijd. De lof der twijfel is uiteraard een pleidooi voor het innemen van een gematigde positie tussen extremen. Iets dat je vandaag de dag niet eenvoudig wordt gemaakt. De titel is natuurlijk een knipoog naar De Lof der Zotheid van Desiderius Erasmus. Ook zotheid is een positie die niet erg op prijs wordt gesteld.

Kortom: een boek voor fijnproevers en doorbijters.


Culemborg, november 2011

      - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (6) 

bk-coelhoaleph.jpg 
Paulo Coelho: Aleph

Uitgeverij De Arbeiderspers - € 18,95, 2e druk

De roman van Paulo Coelho is in augustus dit jaar uitgekomen, en beleefde in september al zijn tweede druk. Hij heeft al meer dan 17 titels op zijn naam staan, met als bekendste boek de Alchemist.

De Aleph in deze roman verwijst ook wel naar een nieuw begin, kiezen voor verandering (als dat nodig is), maar in het verhaal zelf is het meer een magisch punt, een vorm van synchroniciteit, waarbij heden en verleden in elkaar overvloeien (de kleine Aleph) of de toegangspoort tot reizen in heden en verleden, door al je levens heen (de grote Aleph).

De roman is in de ik-vorm geschreven wat suggereert dat Coelho alles zelf zo heeft meegemaakt als hij het heeft opgeschreven. Het verhaal gaat erover dat hij in een “dorre” fase van zijn leven zit en op reis gaat om zichzelf en de zin van zijn leven terug te vinden. En dan maakt hij natuurlijk onderweg van alles mee, met als hoogtepunt de ontmoeting met een 22 –jarig meisje. Fascinerend geschreven, dat zeker.

Hoewel Aleph leest als een waar gebeurd verhaal, zit het boek vol met onwaarschijnlijke fictie en magische momenten en toevalligheden. Waardoor je ook als lezer een beetje loskomt van de dagelijkse werkelijkheid en waarheid en werkelijkheid in een ander perspectief komen te staan.

PS: er is ook weer een mooie Agenda 2012 van Paulo Coelho uitgekomen, met mooie citaten.

Geertje, oktober 2011

   

        - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (5)

bk-eennieuwegeschiedenisvdfilosofie.jpg

Jan Bor: Een (nieuwe) geschiedenis van de filosofie.

Uitg. Bert Bakker, ISBN: 9789035135888 - €  19,95

(samenvatting uit boekrecensie in Trouw van 16 sept. 2011)

Jan Bor (1946) is filosoof en publicist en schreef in 2009 het ultradunne boekje ‘Filosofie in een notendop’. De (nieuwe) geschiedenis van de filosofie lijkt een uitgebreidere versie hiervan. Hij is gepromoveerd op de Joods-Franse filosoof Henri-Louis Bergson. Filosofie is volgens de heer Bor niet alleen een zaak van de rede, maar evenzeer van het hart. De rede kan volgens hem geen antwoord geven op grote filosofische vragen als: wie ben ik? Of: wat is het werkelijke van de werkelijkheid?

In1975 is de heer Bor naar Japan vertrokken om zich in het Zen-Boeddhisme te verdiepen en daarvan vind je (uiteraard) sporen terug in zijn filosofie. Hij probeert aan westerse zielen te laten zien dat er in het oosten systemen zijn die een centrale plaats toekennen aan het onzegbare. Volgens de heer Bor is de filosofie min of meer tegelijkertijd in India, China en Griekenland ontstaan en onze westerse filosofie is in haar ontwikkeling ook daardoor beïnvloed. Het oosterse ‘procesdenken’ en de neiging om de eeuwige veranderlijkheid van de wereld te omarmen, vormen een schril contrast met de oorspronkelijk Griekse en bij vlagen wanhopige westerse zoektocht naar iets blijvends.

Voor wie een beknopte en toegankelijke introductie in de filosofie zoekt, is dit boek bijzonder geschikt. Het is niet alleen completer dan andere overzichten, maar ook geestiger en eigenwijzer, aldus Marc van Dijk, de recensent in Trouw.

NB: van Jan Bor ook in de winkel zijn eerdere boekje: Filosofie in een notedop.

Geertje, september 2011

 

PS: een ander boek in de filosofische Trouw top-5 is van Joep Dohmen: De kunst van het ouder worden. Van hem zijn in De Kraanvogel overigens nog twee andere titels aanwezig, nl. Tegen de onverschilligheid en De prijs van vrijheid, samen met Maarten van Buuren (van Kikker gaat fietsen) - met wie hij ook lezingen heeft gegeven bij Studium Generale in Utrecht.

 

  - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (4)

bk-onderstroom-recensieteunvaken.jpg






 

Ori & Rom Brafman: Onderstroom. De onweerstaanbare drang tot irrationeel gedrag. Amsterdam, Maven Publishing, 2010, 231 pag., € 16.90

Recensie door Teun van Aken

Wij menen dat we over het algemeen goed rationeel kunnen denken en handelen. Maar niets is minder waar. De onderstromen van ons denken leiden steevast tot irrationeel gedrag. De gebroeders Brafman, een psycholoog en een MBA-er, gingen op zoek naar die onderstromen van de menselijke geest en presenteren opzienbarende uitkomsten van zeer veel wetenschappelijk onderzoek.

In een boeiend en vaak humoristisch betoog beschrijven de auteurs de zes onderstromen die zij menen gevonden te hebben. Ze larderen dit met veel, vooral psychologisch, onderzoek en passen de uitkomsten toe op dagelijkse problematiek. Ik loop er een viertal bij langs, geef hun voorbeelden en vul die hier en daar met de mijne aan.

Verliesaversie is de eerste en wellicht belangrijkste onderstroom in ons denken. We laten ons niet leiden door wat we kunnen bereiken, maar door het vermijden van verlies. Een hoogleraar Harvard doet al 20 jaar met eerstejaars studenten economie dezelfde test: het bij opbod verkopen van een briefje van $ 20.-. De crux zit hem in een spelregel die bij normale veilingen niet voorkomt: natuurlijk krijgt de hoogste bieder dat briefje, maar de op één na hoogste bieder moet wél betalen, maar ontvangt niets. En juist dat maakt dat de hoogste twee bieders het bieden absurd lang volhouden, tot een gemiddelde van $ 102.- in die 20 jaar, met een uitschieter naar $ 204.-! Want verlies leiden doet zeer, vooral als het meer is dan het verlies van de ander. Absoluut niet rationeel. Kijk maar eens naar de huizenverkoper die niet in prijs wil dalen en daarmee de dalende huizenprijs helpt te versterken omdat de verkopen stagneren.

De aanhouder wint is een andere onderstroom, die ook in het voorbeeld van de $ 20.- zit. Dit commitment aan een eenmaal ingezette strategie is terug te zien in kleine dingen, maar zeker in zeer grote, zoals de loopgravenstrijd in de Eerste Wereldoorlog, Vietnam, en ook de huidige aanpak van de crisis vrees ik. We noemen dit ook wel vastberadenheid, maar met rationaliteit heeft dat weinig van doen. Beide onderstromen komen volgens de auteurs zeer vaak tegelijk voor en versterken elkaar.

Attributie is de derde onderstroom: het toekennen van autoriteit aan bepaalde personen en hen vervolgens volgen, het innemen van een vooringenomen standpunt afhankelijk van wie iets zegt. Amerikanen hebben vaak een vermogen over om de virtuoze vioolspeler Joshua Bell te horen en te zien spelen. Maar toen hij als zwerver zijn kunsten in een metrostation ten gehore bracht, liep iedereen hem voorbij. Een verkoper van goedkope hotdogs verhoogde zijn omzet aanzienlijk toen hij doktoren uit een nabijgelegen ziekenhuis uitnodigde om in de pauze in witte jas een hotdog te komen nuttigen. “Dan zullen ze wel gezond zijn”, zal het publiek hebben gedacht.

De vooringenomen diagnose is er ook zo één. Liefde maakt blind, mooie dames in autoreclames verhogen de verkoop, en zeer veel medicijnen blijven gebruikt worden zonder dat de werking is aangetoond. Van de jaarlijkse griepprik is via medisch wetenschappelijk onderzoek aangetoond dat het niet helpt, maar ja wie geloven wij? En als iemand op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten van mening verandert, zeker als het een politicus is, dan is hij een ‘draaikont’.

Niet alle onderstromen zijn direct te herkennen en gaan ook vaak samen. Vooral de eerste twee, verliesaversie en volhouden, gaan vaak samen en dit zijn tevens de krachtigste. Kijk maar eens naar de aanpak van de crisis, Afghanistan, vrijemarktwerking in de zorg, de Noord-Zuidlijn, om maar eens een paar voorbeelden te noemen. Ook managers vertonen buitengewoon veel irrationeel gedrag. Fusies, schaalvergrotingen en reorganisaties zijn aan de orde van de dag, terwijl onderzoek regelmatig uitwijst dat in zo’n 75% van de gevallen de doelstellingen niet worden bereikt.

Ik neem daarnaast ook waar dat gebrek aan kennis geen bezwaar meer is om toch heel veel mening te hebben. Hoe harder en vaker een mening wordt verkondigd, hoe meer dit via allerlei media wordt nageaapt, des temeer lijkt het waar te zijn. De authenticiteit van een mening en de grondslagen waarop deze is gevestigd zijn geheel los van elkaar komen te staan. En dit lijkt me tamelijk gevaarlijk voor een samenleving als de onze.

Ik las een zeer boeiend en vooral belangrijk boek. Ik beschouw mezelf écht wel als een onafhankelijk denker, maar ik mag me na het lezen van dit boek nog wel eens op mijn kop krabben. Want hoe onafhankelijk is mijn denken eigenlijk? Kortom: lezen dit boek!

Dr. Teun van Aken (1946), socioloog, zelfstandig gevestigd organisatieactivist te Culemborg.

www.organisatieactivist.nl


 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Boekrecensie (3) 

 

bk-geweldlcommunicatie.jpg
Marshall B. Rosenberg: Geweldloze Communicatie

 

Dit unieke boek met zijn praktische benadering van geweldloze communicatie zou op elke school gebruikt moeten worden, omdat ook hier geldt: “Jong geleerd, oud gedaan”.  De verenigde Naties ondersteunen het werk van Rosenberg overal ter wereld. En wat Nederland betreft, een deel van de opbrengst van de verkoop van dit bijzondere boek gaat naar de Stichting Centrum Geweldloze Communicatie Nederland.

Mahatma Gandhi is nog steeds een van de meest sterke voorbeelden van wat met geweldloze kracht bereikt kan worden en is dan ook dé inspirator en grondlegger van de ideeën over geweldloze communicatie (weerbaarheid), die Marshall Rosenberg voor hedendaags gebruik uitgewerkt heeft.

Tegelijk met de nieuwste editie is ook een werkboek verschenen, waardoor het gedachtegoed nog bruikbaarder is geworden. En voor scholen is in 2009 een aparte versie verschenen, getiteld: “Levenverrijkend Onderwijs, Geweldloze Communicatie helpt scholen om prestaties te verhogen, conflicten te verminderen en relaties te verbeteren”.

Het gaat om te leren “ontwapenend én doeltreffend” te zijn in gedachten, woorden en daden. Waarnemen zonder te oordelen, verantwoordelijkheid nemen voor je gevoelens, (helpend) vragen in plaats van eisen stellen, mededogen en gelijkwaardigheid, ongeacht de persoon/groep die je voor je hebt. Medemenselijkheid is het sleutelwoord en: behandel de ander zoals jezelf behandeld zou willen worden. Wat heel gewoon klinkt, maar toch moeilijk blijkt om in de praktijk toe te passen, bijvoorbeeld als je boos bent....

Geen wonder dat ook coaches en opvoedkundigen met dit concept aan de slag zijn gegaan. Twee voorbeelden daarvan ken ik middels boeken die ik in de winkel heb staan, nl. Justine Mol (De Giraf en de Jakhals in ons) en Regine Herbig (Constructief omgaan met irritatie en boosheid – het hart als sleutel om woede te transformeren). Misschien niet toevallig allebei vrouw?

Geertje, juli 2011

 

 = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = == = = = = = =

Boekrecensie (2)

 bk-jokehermsenstildetijd.jpg

Boek van filosofe Joke J. Hermsen: Stil de tijd                  

– pleidooi voor een langzame toekomst                       

 “Geen tijd hebben – dat is een van de fundamentele ervaringen van onze tijd. In dit veelgeprezen en intussen ook veelgelezen boek (16e druk!) neemt Joke J. Hermsen dit verschijnsel kritisch onder de loep. Vanuit het gedachtegoed van denkers als Henri Bergson, Ermst Bloch en Peter Sloterdijk ontwikkelt zij een nieuwe visie op het fenomeen tijd, waarin zij een onderscheid aanbrengt tussen kloktijd en innerlijke tijd. Zij verkent het belang van rust, verveling, aandacht en wachten; ervaringen die sinds de Oudheid als belangrijke voorwaarden voor het denken en de creativiteit werden beschouwd, maar in het huidige economische tijdsgewricht nog weinig waardering krijgen” – aldus de beschrijving op de achterflap van het boek.

Joke Hermsen is schrijfster én filosofe – en dat is te merken. Alles, ja álles wat je kunt lezen over dit onderwerp heeft ze gelezen en haalt ze erbij, zet zij uiteen en vat zij samen, zodat de lezer meegenomen wordt in haar eigen ontdekkingstocht over tijd - kloktijd en innerlijke tijd. (Mij heeft het geen moment verveeld).

Ook de kunst en de (minimale) muziek (Canto Ostinato!) van Simeon ten Holt weet zij goed te gebruiken om te illustreren wat zij bedoelt te beschrijven.

En ze gaat op reis om ons mee te nemen naar bijv. de Etruskische Tijd en de Griekse Tijd. Maar ze drukt ons ook met de neus op hedendaagse feiten, in het slothoofdstuk over Tijd en brein: kunnen computers denken?

Al met al een boeiend essay, met een onverwacht einde, nl. via het wachten (het wachten, waarin het persoonlijke deel van het ik wegvalt) – de taal der verliefden, uitkomend bij het verlangen naar de andere sekse, de drijfveer achter ons denken…..

Geertje, juni 2011

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

B o e k  i n  R e v i e w (1)

over een boek van de eerste "Dichter des Vaderlands" - en winnaar van de Socrates wisselbeker - de heer Hans Achterhuis

h o l l a n d / b e l g i u m m a n a g e m e n t r e v i e w

Dr. Teun van Aken (1946), organisatie socioloog, is zelfstandig gevestigd organisatieadviseur te Culemborg.

Hans Achterhuis: De utopie van de vrije markt. Lemniscaat, Rotterdam, 2010, 319 pp, ISBN 97890 47702573

.Een sterk overheersende gedachte in de westerse samenlevingen is dat ‘de vrije markt’ een soort natuurwet is, die niet door iets of iemand is bedacht, maar die als het ware vanzelf de economische verhoudingen regelt. Het vrijemarktdenken is geen geloof of doctrine, maar een ‘gegeven’, waar je moeilijk tegen kunt zijn.Dat die vrije markt ook onaangename ontwikkelingen kan veroorzaken, is in allerlei markten waar te nemen, en niet alleen in de voormalige (semi-)overheidsmarkten zoals zorg, onderwijs, energie, post en openbaar vervoer. De kredietcrisis, die op de vrije financiële markten ontstond, treft inmiddels ons hele bestaan en juist die crisis was voor de filosoof Hans Achterhuis de aanleiding om zich te verdiepen in het neoliberalisme met zijn verleidelijke én verwoestende kanten.

De auteur onderzoekt of de vrije markt kan worden gerangschikt onder de utopieën. In een buitengewoon boeiend en leesbaar geschreven boek komt hij overtuigend tot de conclusie dat dit inderdaad het geval is.De vrije markt is een utopie van het zuiverste water, met onder meer Greenspan, Friedman en Hayek als de zeer invloedrijke ‘verkondigers’ daarvan.Een zoektocht.

Kenmerken van een utopie

Achterhuis start met de analyse van het boek Atlas Shrugged van Ayn Rand. Dit boek schetst een kapitalistische samenleving gebaseerd op de vrije markt. Het boek stamt uit 1957, is in Europa nauwelijks bekend, maar in de Verenigde Staten na de Bijbel in de 20ste eeuw het meest gelezen boek

Nieuwsbrief

Meld u aan voor onze nieuwsbrief
Aanmelden

Gastenboek

  • 21-10-2017 - buy prescription cialis
    [url=http://cialiswithoutdoctorprescr.net]cialis without a doctor prescription usa
    [/url] ...  lees meer
  • 21-10-2017 - viagra coupon sort threads by
    [url=http://viagrawithoutdoctorus.com]viagra without a doctor prescription
    [/url]...  lees meer
  • 19-10-2017 - cialis and alcohol side effects joined
    [url=http://cialiswithoutdoctorprescr.com]cialis without a doctor...  lees meer
Plaats een bericht
Deze website maakt gebruik van cookies. Accepteren Meer informatie
Wat is een cookie? Een cookie is een klein tekstbestand dat bij je bezoek aan een website naar je computer wordt gestuurd. Zowel deze website als andere partijen kunnen cookies plaatsen. Waar worden cookies voor gebruikt? Deze website gebruikt cookies om het gebruiksgemak en de prestaties van de website te verbeteren. Met behulp van cookies zorgen we er onder andere voor dat je bij een bezoek aan onze site niet steeds dezelfde informatie ontvangt of moet invoeren. Cookies maken het surfen op de site dus een stuk prettiger. Er bestaan verschillende typen cookies. Deze website maakt gebruik van permanente cookies en sessie cookies. Permanente cookies: Hiermee kan de website speciaal op jouw voorkeuren worden ingesteld. Bijvoorbeeld om jouw toestemming tot het plaatsen van cookies te onthouden. Hierdoor hoef je niet steeds jouw voorkeuren te herhalen waardoor je tijd bespaart en gemakkelijker door de webwinkel navigeert. Permanente cookies kun je verwijderen via de instellingen van je browser. Sessie cookies: Met behulp van een sessie cookie kunnen we zien welke onderdelen van de website je met dit bezoek hebt bekeken. Wij kunnen de webwinkel daardoor zoveel mogelijk aanpassen op het surfgedrag van onze bezoekers. Deze cookies worden automatisch verwijderd zodra je jouw browser afsluit. Met welk specifiek doel plaatst deze website cookies? Deze website plaatst cookies om de volgende redenen: Winkelwagen (functionele cookie): Onthouden welke producten in je winkelmandje liggen. Zonder deze cookie kun je geen producten bestellen of in je winkelmandje plaatsen. Cookiekeuze (functionele cookie): Onthouden of je ons toestemming hebt gegeven tot het plaatsen van cookies. Google Analytics (tracking cookie): Meten hoe je de website gebruikt en hoe je ons hebt gevonden en hier met rapportages inzicht in proberen te verkrijgen. Google AdWords (tracking cookie): Meten we hoe je de website gebruikt en hoe je ons hebt gevonden. Deze kennis gebruiken we om onze AdWords campagnes te verbeteren. Facebook (Social Media cookie): Met deze cookie is het mogelijk om onze Facebook pagina te 'liken'. Deze button werkt door middel van code die van Facebook zelf afkomstig is. Twitter (Social Media cookie): Met deze cookie is het mogelijk om onze Twitter pagina te volgen. Deze button werkt door middel van code die van Twitter zelf afkomstig is. AddThis (Social Media cookie): Met deze cookie is het mogelijk om onze content te delen via Facebook, Twitter, Hyves en diverse andere social media websites. Affiliate marketing (marketing cookies): Deze cookies gebruiken wij om partnersites (affiliates, zoals Daisycon, TradeTracker en Cleafs) te belonen voor hun bijdrage aan de verkoop. Review sites (marketing cookies): Wij worden graag door klanten beoordeeld. Hiervoor gebruiken we een review site zoals The Feedback Company. Deze plaatst cookies voor een juiste werking. Hoe kan ik cookies beheren of verwijderen? Meestal kunnen cookies worden beheerd, bewerkt en verwijderd via je browser. Meer informatie over het in- en uitschakelen en het verwijderen van cookies kan je vinden in de instructies en/of met behulp van de Help-functie van jouw browser.